Bir ağacın gövdesi tek, dalları sayısızdır. Başağa ile Küçük Başağa’dan dört kola, dört koldan bin kişiye uzanan bu şecere, bir ailenin kendi elinden çıkmış hafızasıdır.
ad
1.014şecerede
kuşak
12Başağa’dan bugüne
kol
4Abidin, İpşir, Süleyman, Hamza
soyadı
51934 Soyadı Kanunu ile
Şecerenin rozeti
Her dilim bir kişidir. Merkezde Başağa, onun çevresinde Küçük Başağa; dışa doğru her halka bir kuşak. Dilimin genişliği o kişinin alt soyuyla orantılıdır. Bir dilime dokunun.
Her iki basımın başında, derleyenin ailenin Türk kavimleri içindeki yerini gösteren şeması bulunur. Şema ve sınıflandırma şecereye aittir. (Yalçın, Şecere 2022)
Türk Kavimleri (Tarihçilerin mutabık oldukları tanımlama)
Oğuzlar (Türkmenler) (Batı Türkleri)
Osmanlılar (Türkiye Türkleri)
Azeriler (Azerbaycan Türkleri)
Türkmenler (Türkmenistan Türkleri)
Başağalar Şeceresi
Doğu Türkleri
Türkistan Türkleri
Özbekler
Karakalpaklar
Kırgızlar
Kazaklar
Uygurlar
Kansu Türkleri (Göktürkler)
Volga-İdil Türkleri
Tatarlar
Başkurdlar
Kuzey Kafkasya Türkleri
Sibirya Türkleri
Altaylılar
Teleütler
1830’lu yıllardan itibaren Başağalar ailesi, Malatya / Hekimhan / Mezirme (Ballıkaya) köyü, Oğuz boyuna mensup Türkmenistan Türkleridir.
Şehitler
Şecerede “şehit” olarak işaretlenen kişiler. 1984 notlarına göre ailenin yetişkin evlatlarının bir çoğu Osmanlı Devleti’nin çöküş döneminin savaşlarında şehit düşmüş; tespit edilebilenlerin adlarına “şehit” yazılmıştır. 2022 açıklamasına göre şehitlerin tamamı isim bazında belirlenememiştir. (Yalçın, Şecere 1984)(Yalçın, Şecere 2022)
Anlatı Notlarda geçen tanıklıklar: Ali Yalçın’a adını veren Ali Dede’nin Sarıkamış harekâtında şehit düştüğünü Küllöz [?] Mustafa anlatmış; Alöğ Dede İstiklal Savaşı’na katılıp Büyük Taarruz’da İzmir’e kadar gittiğini, Kör Mustafa Dede ise Birinci Dünya Savaşı’nda Filistin Cephesi’nde topçu çavuşu olarak savaşıp İngilizlere esir düştüğünü anlatmıştır. (Yalçın, Notlar 1984, s. 6, 9)
Bilgileri veren aile büyükleri
Ali Yalçın’ın notlarına göre şecerenin bilgileri 1956, 1963, 1969, 1973 ve 1977’de birebir görüşmelerle toplandı. Bilgilerin çoğunda uzun yıllar muhtarlık yaptığı bilinen Yusuf Ağa’nın adı geçer. Notlarda adı geçen diğer büyükler: (Yalçın, Notlar 1984, s. 5–6)
Abbas Ağa
Zeynep (babaannesi)
Hüseyin Oktay
Ebuseyif Oktay
Hüseyin Ağa
Mahmut Öztürk
Eğitmen Efendi
Paşa Dayı
Hacı Ali Dede
Ali Efendi
Ali Güner
Hacı Güner
Aşkar Hasan
Öğretmen Ali Öztürk
Öğretmen Avni Oktay
Âşık Yusuf
Bektaş Amca
Yusuf Dede
Ayıp Emmi
Hacı Ağa
Hüseyin Yıldırım
Küllöz [?] Mustafa
Yusuf Erhan
İmam Dede
Öğretmen Hüseyin Yılmaz
Mehmet Öztürk
Mehmet Yalçın
Haydar Öztürk
Alöğ Dede
Şecere nasıl okunur?
Parantez içindeki soyadı, aileden kızların evlilik soyadıdır (ör. Zeynep (Kutlu)).
Daire içindeki rakam, 1934 Soyadı Kanunu ile benimsenen soyadını gösterir: ① Oktay, ② Koç, ③ Öztürk, ④ Yılmaz, ⑤ Yalçın.
"Ağa" sözcüğü ailede geleneksel bir unvan olarak kullanılmıştır; şecerenin açıklamasına göre herhangi bir imtiyazı ifade etmez.
Adın yanındaki küçük sayı, o kişinin şecerede kayıtlı alt soyundaki kişi sayısıdır.
Şecerenin birinci basımını Kurmay Albay Ali Yalçın 3 Temmuz 1984’te İzmir’de tamamladı. Yalçın’ın notlarına göre ailenin geçmişini 1953’ten 1984’e kadar araştırmış; 1956, 1963, 1969, 1973 ve 1977 yıllarında aile büyükleriyle birebir görüşerek bilgi toplamıştır. (Yalçın, Notlar 1984, s. 5)
İkinci, genişletilmiş basım 11 Ocak 2022 tarihlidir. Bu basımda ailelerden gelen eklemeler işlenmiş ve kadınlar da şecereye dahil edilmiştir. Çizim, İzmir’deki Aygün Mimarlık bürosunda Ali İhsan, Gamze ve Ahmetcan Aygün tarafından bilgisayar ortamında hazırlanmıştır. (Yalçın, Şecere 2022)
Aile anlatısına göre Aktarılan
Aile, 1828–1830 Osmanlı-Rus Savaşı’ndan sonra Türkmenistan’ın güneybatısı ile Horasan’ın kuzeydoğusundan göç etmiş; 1840’ların başında Keskin yöresine yerleşmiş, birkaç yıl sonra buradan ayrılarak Harput Valiliğince Mezirme bölgesine iskân edilmiştir. (Yalçın, Şecere 2022)
Ali Ağa’nın evine 1953’te kat çıkılırken, ardıç ağacından ana kirişin içinde deriye sarılı, eski yazıyla yazılmış bir kâğıt bulunmuş; köyün öğretmeni tarafından yüksek sesle okunan bu kâğıt, Yalçın’ın aktardığına göre ufalanarak kaybolmuştur. Şecerenin ilk bilgileri bu kâğıttan ve aile büyüklerinin anlatımlarından gelir. (Yalçın, Notlar 1984, s. 3–4)
Ailenin dört kolu üçüncü kuşaktan itibaren İpşir Ağalar, Süleyman (Ali) Ağalar ve Abidin Ağalar olarak anılmıştır. Hasan Ağa ile Hamza Ağa’nın nesli devam etmemiştir. (Yalçın, Şecere 2022)
Bu bilgiler ailenin kendi anlatımı ve Ali Yalçın’ın derlemesidir; resmî kayıtlarla henüz karşılaştırılmamıştır.
Kişi sayısı üzerine bir not
Şecerenin 2022 açıklamalarında 963 aile mensubunun adının yer aldığı yazılıdır. Sitedeki ağaç, şecere çiziminde altı çizili her adı bir kişi saydığı için 1.014 ad içerir. Aradaki farkın nedeni (sonradan yapılan eklemeler ya da iki yerde geçen adlar olabilir) henüz incelenmedi.
Ağaç nasıl çıkarıldı?
Ağaç, 2022 şeceresinin çiziminden bilgisayarla okundu: her ad ve onu ebeveynine bağlayan oklu çizgiler tek tek izlendi. Çizimin otomatik çözülemeyen 56 noktası görüntü üzerinden elle kontrol edildi ve kayıt altına alındı. Bir hata görürseniz lütfen bildirin.
Belgelerin tam metni
1984 şeceresinin giriş yazısı ve açıklamaları, Ali Yalçın’ın 12 sayfalık el yazısı notları ve 2022 basımının on maddelik açıklaması, aslına sadık olarak ayrı bir sayfada:
Aile arşiviAli Yalçın (E. Korgeneral) (2022). Başağalar İlaveli İkinci Basım Ana Şecere-2022. Bilgisayar ortamında hazırlanmış şecere ve açıklamalar (Aygün Mimarlık, İzmir), 11 Ocak 2022. Aile arşivi; yayın izniyle.. mezirme.com Erişim: 12 Ekim 2026.Sitedeki etkileşimli soyağacı bu belgenin çiziminden otomatik olarak çıkarılmış, belirsiz bağlantılar tek tek görüntü üzerinden kontrol edilmiştir (scripts/secere/).
Aile arşiviAli Yalçın (Kurmay Albay) (1984). Şecere — Başağalar ailesi (birinci basım). Elle çizilmiş şecere, İzmir, 3 Temmuz 1984. Aile arşivi; yayın izniyle.. mezirme.com Erişim: 12 Ekim 2026.Kurmay Albay Ali Yalçın'ın aile adına hazırladığı şeceredir. Ad ve akrabalık bilgileri 1956–1977 arasında aile büyükleriyle yapılan görüşmelere dayanır; nüfus ya da arşiv kayıtlarıyla karşılaştırılmamıştır.
Aile arşiviAli Yalçın (Kurmay Albay) (1984). Başağalar ailesi hakkında araştırma ve incelemeye dayalı bir çalışma (el yazısı açıklamalar). 12 sayfa el yazısı not, Temmuz 1984. Aile arşivi; yayın izniyle.. mezirme.com Erişim: 12 Ekim 2026.Aile içi anlatı ve tanıklıklara dayanır. Sitede 'aktarılan' ya da 'anlatı' olarak kullanılır.