Mezirme'yi Tanıyın

Resmî adı

Ballıkaya Belgeli (İçişleri Bakanlığı, Mülki İdare Bölümleri) (Vikiveri)

Halk arasındaki adı

Mezirme

Kayıtlardaki eski adları

Merzume (1530 tahriri), Mezirme (1916) Belgeli (Nişanyan Yeradları)

İdari durum

Malatya ili, Hekimhan ilçesine bağlı mahalle Belgeli (6360 sayılı Kanun)

Konum

38,8525° K · 38,0979° D (OpenStreetMap)

Rakım

Yeni yerleşim yaklaşık 1.521 m, eski köy kalıntıları yaklaşık 1.465 m (SRTM)

Nüfus

256 (2021) · 222 (2025) (TÜİK, ADNKS)

Nerede?

Ballıkaya, Malatya'nın kuzeyinde, Hekimhan ile Arguvan ilçe merkezlerinin arasında yer alır. Karayoluyla Hekimhan merkezine yaklaşık 23 km, Arguvan merkezine yaklaşık 20 km, Malatya şehir merkezine ise yaklaşık 80 km uzaklıktadır (OSRM).

En yakın yerleşimler kuş uçuşu yaklaşık 2,8 km batıdaki İğdir, 3,2 km güneybatıdaki Başkavak ve 4,9 km güneydoğudaki Çeki'dir (OpenStreetMap).

Yerleşim yaklaşık 1.500 metre yüksekliktedir. Kuzeyinde arazi hızla yükselir: yerleşim merkezinden kuzeye doğru 1,3 km içinde yükseklik yaklaşık 190 m artar (SRTM). Yerel kaynaklar bu yamaçlardaki kaya kuşağını köye adını veren Ballıkayalar olarak anar (Özerol, blog); ayrıntılar içinBallıkayalar sayfasına bakın.

Adı

Yerleşimin bilinen en eski adı yazılı kayıtlarda Merzume ve Mezirme olarak geçer. Nişanyan Yeradları, 1530 tarihli tahrirde Merzume, 1916 tarihli kayıtta ise Mezirme adını kaydeder (Nişanyan Yeradları). Harun Yıldız, Mezirme adının 1517 tarihli Osmanlı tahrir defterlerinde de geçtiğini Yalçın ve Yılmaz'ın 2004 tarihli çalışmasına dayanarak aktarır (Yıldız 2012, s. 130).

Resmî adı bugün Ballıkaya'dır. Ad değişikliğinin hangi yıl yapıldığını gösteren resmî bir belgeye henüz ulaşamadık; yerel kaynaklar değişikliği 1960'ların başına tarihler Aktarılan (Özerol, blog).

"Ballıkaya" adı nereden geliyor?

Bu konuda birbirinden farklı iki anlatım vardır. İkisi de aktarılan bilgidir; belgeyle doğrulanmamıştır.

• Yerel kaynaklara göre ad, köyün kuzeyindeki kaya kuşağında bal bulunmasından gelir Aktarılan (Özerol, blog).
• Şah İbrahim Velî Ocağı'na ilişkin bir kaynağa göre, 17. yüzyılda yaşadığı söylenen Şah Velî'nin bağ bahçe yetiştirip değirmencilik ve arıcılık yapması nedeniyle Mezirme'ye Ballıkaya adı verilmiştir. Yıldız bu bilgiyi Abbas Yıldırım'ın 2006 tarihli kitabından aktarır Aktarılan (Yıldız 2012, s. 130).

"Mezirme" adının "mezra" (köye bağlı küçük yerleşim) sözcüğünden geldiği de ileri sürülür Aktarılan (Özerol, blog).

Eski köy ve yeni yerleşim

Bugünkü yerleşim, eski köyün hemen kuzeyinde toplu konut biçiminde kurulmuştur; eski köy terk edilmiştir (Nişanyan Yeradları). OpenStreetMap'te eski köyün kalıntıları yeni yerleşim merkezinin yaklaşık 400 m güneyinde işaretlidir (OpenStreetMap).

İdari durum

Ballıkaya uzun yıllar Hekimhan'a bağlı bir köydü. 2012'de çıkarılan 6360 sayılı Kanun ile Malatya'da büyükşehir belediyesi kuruldu ve ildeki köylerin tüzel kişiliği kaldırılarak bağlı oldukları ilçenin belediyesine mahalle olarak katıldı (6360 sayılı Kanun, s. Madde 1). Kanunun bu hükümleri ilk mahallî idareler genel seçiminde, yani 30 Mart 2014'te uygulamaya girdi. O tarihten beri Ballıkaya, Hekimhan Belediyesi'ne bağlı bir mahalledir ve bir muhtar tarafından yönetilir.

Nüfus

Kaynak: TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (TÜİK, ADNKS). Rakamlar o yıl adresi Ballıkaya'da kayıtlı olanları gösterir; yazın köye gelenler ve köy kökenli olup başka yerde yaşayanlar bu sayıya dahil değildir.

İnanç ve kültür

Ballıkaya, Nişanyan Yeradları kaydına göre Alevî Türk bir yerleşimdir ve Şah İbrahim Velî Ocağı'nın merkezi olarak bilinir (Yıldız 2012, s. 129) (Nişanyan Yeradları). Ayrıntılar içinİnanç ve Kültür sayfasına bakın.