Tamam Öztürk

Kimdi

Ev kadını; Eğitmen Abidin Öztürk'ün eşi

Dönem

1922 – 21 Mart 2000

Diğer adları

Tamam Bacı

Dayanak

Aktarılan

İlgili yerler

Eski köy

Şecerede

Başağalar şeceresinde

Biyografiyi yazan: Zeynep Oktay. Sayfa düzeni ve kaynak notları: mezirme.com.

Zeynep Oktay’ın anlatımı

Aşağıdaki anı yazısını Zeynep Oktay 10 Mayıs 2020’de, Anneler Günü’nde yazmıştır (Oktay). Metin, 8 Kasım 2026’da Fatoş Oktay’ın gönderdiği haliyle yayımlanmaktadır.

Önde Tamam Öztürk. Arka sıra soldan sağa Ayşe Öztürk (kızı), Zeynep Öztürk (eltisi), Bağdat Öztürk (üvey kız kardeşi), Abidin Öztürk (eşi), Hüseyin Öztürk (Dımış’ın Hüsük), Hüseyin Öztürk (kayınbiraderi). 1980’lerin sonu, Ankara, Zeynep Oktay. Fatoş Oktay koleksiyonu, MZ.2026.7.3

TAMAM ÖZTÜRK
(1922 - 21.03.2000)

Bugün anneler günü. Hayatında yoğun acılar yaşamış bir anneyi hatırladım: Tamam Bacı.

Tamam Bacı Eğitmen Amca’nın (Abidin Öztürk) eşi, Abbas Ağa’nın (Abbas Koç) kızı. Anası komşu köy Kızık’tan “Kızıklı kızı Satı” diye anılan Satı Ana.

Satı Ana’nın hikâyesini Mahmut Ağabey’den (Mahmut Öztürk) dinleyelim:

Abbas Ağa o zamanın şartlarında köyde hali vakti yerinde bir aileden. Çerçi Haceli’nin oğlu. Altı kardeşin en büyüğü. Kızık’tan Satı’yı gelin getiriyor. Satı gelinle Abbas Ağa’nın iki kızı oluyor: Zehra ve Tamam. Kızlar daha sekiz on yaşlarındayken Abbas Ağa kız kaçırıyor, Satı geline ortak getiriyor.

Kimi kaçırıyor? Sağır Oğlan’ın kızı, Küllöğ Mustafa’nın nişanlısı Fatma’yı. Mustafa ile Fatma kardeş çocukları, ailenin toprağı bölünmesin diye aile büyükleri ikisini birbirine layık görmüşler. Fatma babası Sağır Oğlan’ın tek çocuğu. Böyle olunca miras paylaşımında aile toprağının yarısı Fatma’ya düşecek.

Küllöğler, Abbas Ağa ile kapı komşu. Abbas Ağa “Daha çok toprağım olsun” diye düşünmüş olmalı ki Fatma’ya “Hadi gidelim” diyor. Eşini ve iki küçük kızını engel saymamış anlaşılan.

Satı gelinin hayatı kararıyor. Kızları geride bırakmak yüreğinde yara; evden ayrılıyor. Komşu köy İğdir’den biriyle evleniyor. Adamın eşi ölmüş, küçük çocukları var. Satı Bacı’nın çocuğu olmuyor. Öksüz çocukları büyüttükten sonra nedense ayrılıp tekrar Mezirme’ye dönüyor. Oysa eşi ve üvey çocukları ayrılmasını istemiyorlar. Satı Bacı’nın kendi kardeşleri de onu yanlarına almak istiyorlar ama o Mezirme’de aşağı mahallede bir evde tek başına, kızlarının ve sevenlerinin yardımlarıyla yaşıyor ve ömrünü tamamlıyor.

Kızlar analarının özlemiyle büyümüşler. Hele de Tamam, belki daha küçük olduğu için bu ayrılığı hiç içine sindirememiş. Güle ağlaya hayat devam etmiş. Ablası Zehra Kapıkıranlara gelin gitmiş. Tamam Bacı da Eğitmen Amca ile evlenmiş. Dört çocukları olmuş: Ayşe, Kemal, Abbas, Ali.

Sevgili Ayşe Abla Ankara’da yaşıyor.

Bizler Eğitmen Amca’nın öğrencileri iken Abbas sınıf arkadaşımızdı. Eğitmen Amca’nın disiplininde yetiştiğini gösteren düzenli, sakin, çalışkan bir çocuktu. Büyüyünce asker olmayı tercih etmiş, astsubaydı. Sene 1974. O zaman Osmaniye Adana’ya bağlı ve Abbas orada görevli. Otuz yaşında.

Kara haber tez ulaşır. Abbas vefat etmiş. İşten gelmiş. Bir duş almak için banyoya girmiş, çıkmış. Giyinmek için girdiği odada uzun kalınca merak edip bakmışlar. Sırtında bornozla odanın ortasında hareketsiz yatıyor.

Köyden bir grup insan cenazeyi almak için Adana’ya gidiyor. Feryat figan cenazeyi getiriyorlar. Eğitmen Amca cenazenin mezarlığa defnedilmesini istemiyor; “Otağacı’ndaki tarlaya defnedilecek” diyor. Otağacı köyün eski yerleşim yerinin karşısındaki yamaç. Yakın çevresi onu bu fikrinden caydırmaya çalışıyorlar. Köyün yaşlıları “Bir cenazeyi bir yere tek başına defnedince kardeşlerini yanına çağırırmış” gibi bir yorumla onu ikna etmeyi deniyorlar ama o vazgeçmiyor. Otağacı’nda defin işlemi tamamlanıyor. Herkes yasta. Tamam Bacı ve Eğitmen Amca derin acılar içinde.

Kemal Ağabey de sıhhiye astsubay. Ege’de bir yerde görevli. Kardeşi Abbas’ın vefatından üç yıl sonra, 1977 yazında eşi Sıdıka, çocukları Ayfer ve Zafer’le köye geliyorlar. Köyde Zafer’e sünnet düğünü yapacaklar. Düğünden üç beş gün sonra Mahmut Ağabeyler (Mahmut Öztürk) onları ziyaret ediyor. Başkaları da var. Geç vakte kadar oturup sohbet ediyorlar. Mahmut Ağabey “Eve geldik, daha lambaları söndürmemiştik ki “Kemal öldü!” haberi geldi. Koştuk, vardık, balkondan aşağı yola düşmüş. Hekimhan’dan doktor getirdik. Teşhis kalp krizi. Kemal de Otağacı’nda kardeşi Abbas’ın yanına defnedildi” diye anlatıyor. İki kardeş o yamaçta yan yanalar. Yine zamansız bir kayıp, bütün köy yine ağlıyor. Tamam Bacı ve Eğitmen Amca ne denli perişan anlayın. Bir süre sonra evli evine, yolcu yoluna, neylersin, hayat devam ediyor.

Sırada başka acılar var. Tamam Bacı’nın ve Eğitmen Amca’nın küçük gelini Aysel (Abbas’ın eşi), çocukları Birol ve Gürol İstanbul’da yaşıyorlar. Ne yazık ki Birol ailenin üçüncü kaybı oluyor. Babasından daha da genç yaşta ve yine kalp krizi.

***

Ben o yıllarda Ankara’da çalışıyordum, okullar yaz tatiline girince soluğu köyde alıyorduk. Onlarla akrabayız, evlerimiz duvar duvara. Köyde herkes gibi bizlerde de ortaklaşa bir yaşam biçimi var.

Tamam Bacı “Zeynep, elin boşsa, şuna bir bak” diye bir giysi getiriyor. Ufak bir tadilat işi. “Hemen yapıp getiririm” diye elinden alıp dikiş makinasının üstüne koyuyorum. Aynı anda radyonun açık olduğunu fark ederek kapatmaya davranıyorum. Radyoda bir halk müziği programı var. Gelenek işte, ben yastayım, sen türkü dinliyorsun olayı. Tamam Bacı elimi tutuyor, “Bırak çalsın, türkü sussa benim acım dinecek mi? O yara benim yüreğimde” diyor. Ben mahcup oluyorum. O anda sıradaki türkü başlıyor:

Eledim eledim höllük eledim
Kınalı beşiğe bebek beledim
Besledim büyüttüm asker eyledim
Gitti de gelmedi buna ne çare

Tamam Bacı ağlamaya başlıyor. Ne zaman benzer içerikte bir türkü dinlesem Tamam Bacı aklıma gelir.

***

Daha sonra seksenli yılların sonuna doğru Ankara’da komşu olduk. Ne Tamam Bacı’yı ne de Eğitmen Amca’yı doyası gülen bir yüzle hatırlamıyorum. Her zaman her ikisinin de yüzünde çektikleri acıların izi vardı.

1993’de Eğitmen Amca’nın vefatından sonra Tamam Bacı sağlık sorunları yaşamaya başladı. Doktora gidiyor. Tam da muayene sırasında ani bir şokla konuşma yeteneğini kaybediyor. Ona kızı Ayşe Abla özenle baktı. 21 Mart 2000’de Tamam Bacı da mekân değiştirdi.

Onlar yüreklerinden silemedikleri isimlerin acısıyla Ankara Karşıyaka Mezarlığı’nda yan yanalar.

Taman Bacı ve Eğitmen Amca’nın küçük oğlu Ali Almanya’da yaşadı, orada vefat etti (04.07.2019) ve orada kaldı. Sevgili Ayşe Abla kardeşi Ali’nin yasındayken bir acı daha yaşadı. Eşi Haydar Ağabey’i (Öğretmen Haydar Öztürk) de kaybetti (30.10.2019). Haydar Ağabey de Ankara Karşıyaka’da yatıyor.

Kaybettiğimiz tüm güzel insanların anısına saygıyla…

10 Mayıs 2020
— Zeynep Oktay

Hayatı

Zeynep Oktay’ın yazısına göre Tamam Öztürk 1922’de doğdu, 21 Mart 2000’de Ankara’da öldü. Babası Abbas Ağa (Abbas Koç), annesi Kızık köyünden Satı Ana’dır. Abidin Öztürk (Eğitmen Amca) ile evlendi; Ayşe, Kemal, Abbas ve Ali adında dört çocukları oldu. Oğulları Abbas 1974’te, Kemal 1977’de genç yaşta öldü; ikisi de köyde, eski yerleşimin karşısındaki Otağacı yamacına gömüldü. Tamam Öztürk, eşiyle yan yana Ankara Karşıyaka Mezarlığı’nda yatar (Oktay).

Başağalar şeceresinde Hacı Ali Ağa’nın oğlu Abbas Ağa’nın kızı “Tamam (Öztürk)” olarak kayıtlıdır (şecere). Yazıdaki aile anlatıları Mahmut Öztürk’ün ve yazarın aktarımıdır.

Eksik olanlar

• Fotoğrafı (yalnız; arşivdeki fotoğraflarda yakınlarıyla birlikte)

Bu kişi hakkında bilgi, belge ya da fotoğrafınız varsa bize yazın.

← Tüm kişiler